Czas Wojny



Od września 1939 rozpoczął się dla wsi ciężki okres 5-letniej okupacji.
W listopadzie 1939r stacjonujące we wsi wojska niemieckie odeszły a na ich miejsce przybyło do wsi Gestapo, które ulokowało się w miejscowym dworze.
W czasie pobytu Gestapo został aresztowany i wywieziony do Oświęcimia miejscowy gospodarz Władysław Kibała. Miejsce po Gestapo przejęła we wsi "Granzschutz". Funkcjonariusze tej placówki pełnili straż graniczną nad Sanem, którym biegła granica pomiędzy utworzonym przez Rzeszę Generalnym Gubernatorstwem a terenami po drugiej stronie Sanu zajętymi przez innego najeźdźcę, Związek Radziecki. Placówka ta pełniła jednocześnie ścisłą kontrolę nad życiem wsi. O świcie 22.06.1941r. tj. w dniu napaści Niemiec Hitlerowskich na Związek Radziecki, żandarmi Granzschutz przekroczyli San i zajęli placówkę radziecką w Jabłonicy Ruskiej. W południe tego dnia napłynęły do wsi niemieckie wojska frontowe, które sforsowały San i podążyły na wschód. Rozpoczęcie wojny ze Związkiem Radzieckim zaznaczyło się dla wsi m.im. zwiększeniem świadczeń na rzecz okupanta. Stosowano bezwzględny sposób ściągania kontyngentów. Każda sztuka bydła została zarejestrowana. Kolejne lata okupacji zwiększyły ruinę gospodarstw i pogorszyły sytuację mieszkańców wsi. Nie ominęły wsi również łapanki, w wyniku których kilkudziesięciu mieszkańców zostało wywiezionych na roboty do Niemiec. Bezwzględne ściąganie przez Niemców nadmiernych kontyngentów powodowało, że wieś cierpiała chroniczny głód. Mimo prześladowań i nędzy, ludność pomagała w żywieniu i ukrywaniu partyzantów. Tragicznie zapisał się dla wsi 30 grudnia 1942, kiedy to gestapo zgładziło rodzinę Pelczarskich za ukrywanie partyzantów. Nie powstrzymało to jednak innych przed współpraca z partyzantką.
Wyzwolenie wsi nastąpiło 22 lipca 1944r.
Pierwszy rok szkolny po wyzwoleniu rozpoczął się 3.09.1945 już w sześcioklasowej szkole.
Wyzwolenie z niewoli hitlerowskiej nie przyniosło wsi pełnego spokoju. Okres był bardzo trudny. Realizowano we wsi reformę rolną. W jej wyniku zostało rozparcelowane z obszaru byłego majątku Dwernickich 76,30ha. Ziemia ta dostała sie w ręce 47 gospodarzy indywidualnych. Poszczególne nadziały wynosiły od 0,50 do 3,00ha.
Stabilizujące się po okupacji życie wsi zostało dramatycznie zakłócone w nocy z 27 na 28 maja 1946r. kiedy to bandy UPA napadły na wieś i dokonały jej spalenia. Ośmiu mieszkańców straciło wtedy życie, wśród nich ksiądz Józef Skrabalak-kapłan archidiecezji lwowskiej. Zginęli również Jan Kociszewski, Jadwiga Kułak, Józef Bluj, Franciszek Skrabalak, Franciszek Dziamba, Bronisław Kawałek, Stefan Hezbulewicz. Zrabowany został dobytek a większość budynków zostało spalonych. Po spaleniu część mieszkańców przeprowadziła sie na Ziemie Zachodnie w poszukiwaniu lepszego losu. Większość czasowo osiedliła się w sąsiednich wioskach i odbudowywała swoje zniszczone gospodarstwa.
W roku 1950 zorganizowano po raz pierwszy w dziejach wsi 7-klasową szkołę podstawową.
W celu zlikwidowania analfabetyzmu przeprowadzono skuteczny kurs.
W roku 1958 wieś została zelektryfikowana.

Źródło:
Temeszów Zarys Monograficzny, Helena Komorowska z domu Czoporówna i Stanisław Czopor, Warszawa 1965.